EN हिंदी मराठी తెలుగు বাংলা
संपूर्ण माहिती · जून 2026

मुदतपूर्व FD बंद कशी करावी – दंड, प्रक्रिया आणि उत्तम पर्याय

FD मुदतपूर्व बंद करण्यापूर्वी जाणून घ्या — दंड किती लागतो, ऑनलाइन प्रक्रिया काय, करावर काय परिणाम होतो आणि FD वर कर्ज हा किती चांगला पर्याय आहे.

Pramod Kumar By Pramod Kumar  ·  B.Tech NIT Nagpur | M.Tech IIT Roorkee | Founder, BookmyFD  ·  २८ जून २०२६  |  ८ मिनिटे वाचन

आयुष्यात अनिश्चितता नेहमीच असते. FD काळजीपूर्वक उघडली — आणि अचानक वैद्यकीय आपत्कालीन परिस्थिती, नोकरी जाणे किंवा महत्त्वाचा खर्च आला. प्रश्न पडतो: FD मुदतपूर्व बंद करता येते का? उत्तर — हो, पण त्याची किंमत मोजावी लागते.

हे मार्गदर्शन तुम्हाला सांगेल: मुदतपूर्व FD बंद केल्यावर किती दंड लागतो, ऑनलाइन प्रक्रिया काय आहे, करावर काय परिणाम होतो आणि FD न तोडता पर्याय कोणते आहेत.

FD मुदतपूर्व बंद करणे
FD तोडण्यापूर्वी दंड जाणून घ्या — योग्य निर्णय घ्या.

📑 विषय सूची

  1. FD मुदतपूर्व बंद करता येते का?
  2. दंड कसा लागतो?
  3. प्रमुख बँकांचे दंड दर 2026
  4. FD बंद करण्याची प्रक्रिया — टप्प्याटप्प्याने
  5. करावर परिणाम
  6. FD न तोडण्याचे उत्तम पर्याय
  7. मुदतपूर्व निकाशी टाळण्याचे मार्ग
  8. वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

1. FD मुदतपूर्व बंद करता येते का?

हो — जवळपास सर्व बँका व NBFC मुदतपूर्व FD बंद करण्याची परवानगी देतात. याला Premature Closure किंवा Premature Withdrawal म्हणतात. मात्र काही FD तोडता येत नाहीत:

✅ तोडता येणाऱ्या FD

  • सामान्य बँक FD
  • बहुतेक NBFC FD (लॉक-इन नंतर)
  • ज्येष्ठ नागरिक FD
  • Flexi / Sweep-in FD

❌ तोडता येत नाहीत

  • Tax-Saving FD (5 वर्षे लॉक-इन)
  • काही NBFC FD (पहिले 3-6 महिने)
  • न्यायालय आदेशानुसार FD
  • कर्जाची तारण FD
⚠️ Tax-Saving FD मुदतपूर्व बंद होत नाही Section 80C अंतर्गत 5 वर्षांच्या Tax-Saving FD ला मुदतपूर्व बंद करता येत नाही — वैद्यकीय आणीबाणीतही नाही.

2. दंड कसा लागतो?

मुदतपूर्व FD बंद केल्यावर तुम्हाला FD ठेवली तेवढ्या कालावधीसाठी लागू असलेला व्याजदर मिळतो (बुकिंगचा दर नाही), आणि त्यातून 0.5% ते 1% दंड वजा केला जातो.

परिस्थितीतपशीलप्रत्यक्ष मिळणारे व्याज
3 वर्षांची FD 7.5% वर14 महिन्यांनंतर बंद1 वर्षाचा दर (6.8%) माइनस 1% = 5.8%
2 वर्षांची FD 7.0% वर6 महिन्यांनंतर बंद6 महिन्यांचा दर (6.0%) माइनस 0.5% = 5.5%

* दर उदाहरणासाठी आहेत. प्रत्यक्ष दर बँकेनुसार वेगळे असतात.

3. प्रमुख बँकांचे दंड दर 2026

बँकमुदतपूर्व दंडऑनलाइन बंद?
SBIलागू दरापेक्षा 0.50% कमीहो (YONO ॲप)
HDFC Bankलागू दरापेक्षा 1.00% कमीहो (NetBanking)
ICICI Bankलागू दरापेक्षा 1.00% कमीहो (iMobile)
Axis Bankलागू दरापेक्षा 1.00% कमीहो (ॲप)
Kotak Bankलागू दरापेक्षा 0.50% कमीहो (ॲप)
Bank of Barodaलागू दरापेक्षा 1.00% कमीहो (NetBanking)
Bajaj Finance (NBFC)3 महिन्यांपूर्वी नाही; नंतर 2–3%नाही (शाखा आवश्यक)

4. FD बंद करण्याची प्रक्रिया — ऑनलाइन

1

बँक ॲप किंवा NetBanking मध्ये लॉगिन करा

SBI YONO, HDFC NetBanking, ICICI iMobile, Axis ॲप — सर्वांमध्ये FD बंद करण्याची सुविधा आहे.

2

Fixed Deposits विभागात जा

तुमच्या सर्व FD ची यादी दिसेल.

3

"Close FD" किंवा "Premature Closure" निवडा

दंड वजा केल्यानंतर मिळणारी रक्कम स्क्रीनवर दिसेल.

4

दंड तपासून Confirm करा

एकदा Confirm केल्यावर मागे जाता येत नाही — नीट तपासा.

5

रक्कम बचत खात्यात जमा होईल

त्याच दिवशी किंवा पुढच्या कामकाजाच्या दिवशी पैसे येतात.

FD वर कर्ज — FD न तोडण्याचा उत्तम पर्याय
FD तोडण्यापूर्वी FD वर कर्जाचा पर्याय नक्की विचारात घ्या.

5. करावर परिणाम

कर बाबमुदतपूर्व निकाशीवर काय होते
अर्जित व्याजएकूण उत्पन्नात समाविष्ट; स्लॅब दरानुसार कर
TDS₹40,000 पेक्षा जास्त व्याजावर 10% TDS (ज्येष्ठ नागरिक: ₹50,000)
80C सवलतTax-Saving FD तुटत नाही — 80C सवलत अबाधित

6. FD न तोडण्याचे उत्तम पर्याय

🏦

FD वर कर्ज घ्या

बहुतेक बँका FD रकमेच्या 90% पर्यंत कर्ज देतात — FD व्याजदरापेक्षा फक्त 1-2% जास्त दराने. FD व्याज मिळत राहते.

💳

Overdraft सुविधा

FD वर Overdraft घ्या — फक्त वापरलेल्या रकमेवर व्याज द्या. अल्पकालीन गरजांसाठी उत्तम.

🔄

आंशिक निकाशी

काही बँका FD चा एक भाग काढण्याची परवानगी देतात. उरलेली FD व्याज देत राहते.

🪜

पुढच्या वेळी FD Laddering करा

वेगवेगळ्या मुदतींच्या FD मध्ये पैसे विभागा — एक FD नेहमी लवकर परिपक्व होते.

✅ कर्ज चांगले की FD तोडणे? ₹5 लाखांच्या FD वर 8% व्याज = ₹3,333/महिना. FD वर कर्ज 9% वर = ₹2,700/महिना. निव्वळ फायदा: ₹633/महिना. FD तोडल्यावर 1% दंड = ₹5,000 एकरकमी नुकसान. कर्ज जवळपास नेहमीच फायदेशीर.

7. मुदतपूर्व निकाशी टाळण्याचे मार्ग

🚨

आपत्कालीन निधी ठेवा

FD उघडण्यापूर्वी 3-6 महिन्यांच्या खर्चाइतका निधी बचत खात्यात स्वतंत्र ठेवा.

🪜

FD Laddering वापरा

वेगवेगळ्या मुदतींच्या (3 महिने, 6 महिने, 1 वर्ष) FD ठेवा — गरज असताना एक FD नेहमी तयार असते.

🔄

Flexi FD निवडा

बचत खात्याशी जोडलेली Flexi FD गरजेनुसार आपोआप मोडते आणि FD दराने व्याज देते.

📅

मुदत विचारपूर्वक निवडा

6 महिन्यांत पैसा हवा असेल तर 2 वर्षांची FD उघडू नका — 6 महिन्यांचीच FD करा.

8. वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

FD मुदतपूर्व बंद करता येते का?
हो. बहुतेक बँका व NBFC मुदतपूर्व FD बंद करण्याची परवानगी देतात. 0.5% ते 1% दंड लागतो. Tax-Saving FD मात्र बंद करता येत नाही.
FD तोडल्यावर किती दंड लागतो?
बहुतेक बँका FD ठेवली तेवढ्या कालावधीच्या व्याजदरापेक्षा 0.5% ते 1% कमी देतात. SBI 0.5% आणि HDFC, ICICI, Axis 1% दंड आकारतात.
ऑनलाइन FD बंद करण्यास किती वेळ लागतो?
ऑनलाइन बंद केल्यास त्याच दिवशी किंवा पुढच्या कामकाजाच्या दिवशी होते. शाखेतून 1-2 कामकाजाचे दिवस लागतात.
FD तोडल्यावर कर लागतो का?
हो. मिळालेले व्याज तुमच्या उत्पन्नात समाविष्ट होते आणि स्लॅब दरानुसार कर लागतो. ₹40,000 पेक्षा जास्त व्याजावर 10% TDS कापला जातो.
FD तोडण्यापेक्षा उत्तम पर्याय कोणता?
FD वर कर्ज घ्या — FD रकमेच्या 90% पर्यंत, FD व्याजदरापेक्षा फक्त 1-2% जास्त दराने. FD व्याज मिळत राहते आणि वैयक्तिक कर्जापेक्षाही स्वस्त पडते.

उत्तम FD शोधत आहात? आधी तुलना करा!

योग्य मुदत आणि योग्य व्याजदराची FD निवडा — मुदतपूर्व निकाशीची गरजच पडणार नाही. 50+ बँकांची तुलना करा.

FD दर तुलना करा →

अस्वीकरण: हा लेख केवळ माहितीसाठी आहे. दंड दर जून 2026 पर्यंत अंदाजित आहेत — निर्णय घेण्यापूर्वी बँकेकडून पुष्टी करा.

← सर्व FD मार्गदर्शक