Fixed Deposit (FD) हे भारतातील सर्वात विश्वासार्ह गुंतवणूक साधन आहे. देशभरात ₹200 लाख कोटींहून अधिक रक्कम बँक ठेवींमध्ये आहे. FD मध्ये तुमचे पैसे सुरक्षित राहतात आणि निश्चित व्याज मिळते. परंतु बहुतेक लोक पहिली दिसणारी FD दर स्वीकारतात — आणि दरवर्षी हजारो रुपये गमावतात.
ही मार्गदर्शिका तुम्हाला सर्वकाही सांगेल — मग तुम्ही पहिल्यांदा गुंतवणूक करत असाल, निवृत्त असाल किंवा जास्त परतावा हवा असेल.
.jpg)
📑 विषय सूची
1. Fixed Deposit म्हणजे काय?
Fixed Deposit म्हणजे बँक किंवा NBFC मध्ये एक निश्चित कालावधीसाठी रक्कम ठेवणे आणि त्यावर निश्चित व्याज मिळवणे. बचत खात्याप्रमाणे व्याज दर बदलत नाही — FD बुकिंगच्या वेळी ठरलेला दर संपूर्ण कालावधीसाठी लागू राहतो.
2. FD कसे काम करते?
तुम्ही बँक किंवा NBFC मध्ये 7 दिवसांपासून 10 वर्षांपर्यंत रक्कम ठेवता. व्याज एकतर मुदतपूर्तीवर (Cumulative FD) किंवा दरमहा/तिमाही (Non-Cumulative FD) मिळते.
उदाहरण: ₹5 लाख 3 वर्षांत किती होतील?
| FD दर (वार्षिक) | मूळ रक्कम | कालावधी | परिपक्वता रक्कम | एकूण व्याज |
|---|---|---|---|---|
| 6.50% | ₹5,00,000 | 3 वर्षे | ₹6,04,074 | ₹1,04,074 |
| 7.25% | ₹5,00,000 | 3 वर्षे | ₹6,20,337 | ₹1,20,337 |
| 8.00% | ₹5,00,000 | 3 वर्षे | ₹6,34,931 | ₹1,34,931 |
| 9.00% | ₹5,00,000 | 3 वर्षे | ₹6,54,015 | ₹1,54,015 |
* तिमाही चक्रवाढ. आकडे अंदाजे आहेत.
3. भारतातील सर्वोत्तम FD दर – जून 2026
🏆 स्मॉल फायनान्स बँका – सर्वाधिक दर
| बँक | सर्वोत्तम दर (वार्षिक) | कालावधी | ज्येष्ठ नागरिक दर | DICGC विमा |
|---|---|---|---|---|
| Unity Small Finance Bank | 9.50% सर्वाधिक | 1001 दिवस | 10.00% | होय (₹5L पर्यंत) |
| Suryoday Small Finance Bank | 9.10% | 5 वर्षे | 9.60% | होय (₹5L पर्यंत) |
| ESAF Small Finance Bank | 8.75% | 2 वर्षे | 9.25% | होय (₹5L पर्यंत) |
| Jana Small Finance Bank | 8.50% | 1–2 वर्षे | 9.00% | होय (₹5L पर्यंत) |
| Utkarsh Small Finance Bank | 8.50% | 700 दिवस | 9.10% | होय (₹5L पर्यंत) |
🏦 खाजगी बँका
| बँक | सर्वोत्तम दर (वार्षिक) | कालावधी | ज्येष्ठ नागरिक दर |
|---|---|---|---|
| DCB Bank | 8.05% टॉप प्रायव्हेट | 19 महिने | 8.55% |
| IndusInd Bank | 7.99% | 1–2 वर्षे | 8.49% |
| HDFC Bank | 7.40% | 15 महिने | 7.90% |
| ICICI Bank | 7.25% | 15–18 महिने | 7.75% |
| Axis Bank | 7.20% | 2 वर्षे | 7.70% |
🏛️ सरकारी बँका
| बँक | सर्वोत्तम दर (वार्षिक) | कालावधी | ज्येष्ठ नागरिक दर |
|---|---|---|---|
| SBI | 7.25% | 400 दिवस (अमृत कलश) | 7.75% |
| Bank of Baroda | 7.15% | 399 दिवस | 7.65% |
| Canara Bank | 7.10% | 444 दिवस | 7.60% |
| Punjab National Bank | 7.05% | 400 दिवस | 7.55% |
🏢 NBFC Fixed Deposits
| NBFC | सर्वोत्तम दर (वार्षिक) | कालावधी | क्रेडिट रेटिंग |
|---|---|---|---|
| Bajaj Finance | 8.60% AAA | 44 महिने | CRISIL AAA |
| Mahindra Finance | 8.05% | 40 महिने | CRISIL AAA |
| Shriram Finance | 9.40% | 3–5 वर्षे | CRISIL AA+ |
4. FD चे प्रकार
📈 Cumulative FD
- व्याज मुदतपूर्तीवर मिळते
- दीर्घकालीन उद्दिष्टांसाठी उत्तम
- चक्रवाढीमुळे जास्त परतावा
💵 Non-Cumulative FD
- मासिक/तिमाही व्याज मिळते
- नियमित उत्पन्नासाठी उत्तम
- निवृत्त व्यक्तींसाठी आदर्श
🛡️ Tax-Saving FD
- 5 वर्षांचा लॉक-इन कालावधी
- Section 80C अंतर्गत ₹1.5L पर्यंत सूट
- मुदतपूर्व काढता येत नाही
👴 ज्येष्ठ नागरिक FD
- 0.25%–0.75% अतिरिक्त व्याज
- 60+ वयाच्या व्यक्तींसाठी
- TDS मर्यादा ₹50,000
5. FD विरुद्ध इतर गुंतवणूक
| वैशिष्ट्य | Fixed Deposit | Mutual Fund | PPF | शेअर बाजार |
|---|---|---|---|---|
| परतावा | 7%–9.5% (निश्चित) | 10%–15% (बाजार-आधारित) | 7.1% (सरकारी) | 12%–20%+ (अनिश्चित) |
| जोखीम | अत्यंत कमी | कमी ते जास्त | अत्यंत कमी | जास्त |
| भांडवल सुरक्षा | ✅ ₹5L पर्यंत विमा | ❌ बाजार जोखीम | ✅ सरकारी हमी | ❌ नुकसान शक्य |
| किमान गुंतवणूक | ₹1,000 | ₹500 (SIP) | ₹500/वर्ष | ₹1 |
6. FD वर कर – महत्त्वाची माहिती
FD चे व्याज तुमच्या एकूण उत्पन्नात जोडले जाते आणि तुमच्या कर स्लॅबनुसार कर आकारला जातो.
एका बँकेकडून वार्षिक व्याज ₹40,000 (ज्येष्ठ नागरिकांसाठी ₹50,000) पेक्षा जास्त असल्यास बँक 10% TDS कापते. Form 15G (सामान्य) किंवा 15H (ज्येष्ठ नागरिक) सादर करून TDS टाळता येतो.
7. FD ऑनलाइन कसे बुक करावे?
BookmyFD वर दर तुलना करा
50+ बँका आणि NBFCs च्या दरांची एकाच ठिकाणी तुलना करा.
तुमची FD निवडा
बँक/NBFC, कालावधी आणि व्याज पेमेंट पर्याय निवडा.
KYC पूर्ण करा
PAN + Aadhaar + बँक खात्याद्वारे 5 मिनिटांत Video KYC करा.
पैसे ट्रान्सफर करा
Net Banking किंवा UPI द्वारे रक्कम ट्रान्सफर करा. FD प्रमाणपत्र लगेच मिळेल.
.jpg)
8. FD परतावा वाढवण्याचे मार्ग
FD Laddering करा
रक्कम वेगवेगळ्या कालावधीच्या FDs मध्ये विभागा (6 महिने, 1 वर्ष, 2 वर्षे). गरजेनुसार पैसे उपलब्ध राहतील.
Small Finance Banks वापरा
RBI नियंत्रित आणि DICGC विमित. मोठ्या बँकांपेक्षा 1-2% जास्त व्याज. ₹5L पर्यंत प्रति बँक ठेवा.
ज्येष्ठ नागरिक दर मागा
60+ वयात नेहमी Senior Citizen Rate मागा — 0.25%–0.75% जास्त मिळते.
Auto-Renewal सावधपणे करा
मुदतपूर्तीपूर्वी नवीन दर तपासा — Auto-renewal कमी दराने होऊ शकते.
9. वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
सर्वोत्तम दराने FD बुक करा!
50+ बँका आणि NBFCs ची तुलना करा. काही मिनिटांत ऑनलाइन बुक करा.
FD दर तुलना करा →अस्वीकरण: हा लेख केवळ माहितीसाठी आहे आणि गुंतवणूक सल्ला नाही. सर्व दर जून 2026 पर्यंत अंदाजे आहेत — गुंतवणूकीपूर्वी बँक किंवा NBFC कडून पुष्टी करा.